Schoorsteenbrand voorkomen?!

Het klinkt als een zware storm in het rookafvoerkanaal. Anderen hebben het over ‘een loeiend geluid’. Van buiten af zie je de vlammen uit de schoorsteen opstijgen. De schrik zit er in elk geval meteen in: schoorsteenbrand!

Wat is een schoorsteenbrand

Het loeiende geluid in de schoorsteen is de zuurstof die een schoorsteenbrand aantrekt. Een schoorsteenbrand ontstaat doordat de aanslag in de schoorsteen vlam vat. Die aanslag kan roet zijn maar ook het zeer brandbare creosoot. Nat of rot hout veroorzaakt creosoot in het rookkanaal. Dit zijn onverbrande brandstofdeeltjes die zich tegen de schoorsteenwand afzetten en kunnen aankoeken tot een dikke laag teerachtige substantie. Creosoot ontbrandt bij circa 500°C. Een temperatuur die in het rookkanaal makkelijk wordt behaald.

Smoren

Creosoot kan ook ontstaan als een vuur in een kachel ‘gesmoord’ wordt. ‘Smoren’ is als de luchttoevoer van de kachel wat afgeknepen wordt. Er komt dan dus minder zuurstof bij de verbranding. Zo wordt de hitte van de kachel wat getemperd. Alleen ontstaat zo wel een onvolledige verbranding, waardoor creosoot meer kans krijgt.

Een schoorsteenveger schraapt met een stalen borstel de wand van de schoorsteen schoon. Als de creosoot erg vast zit, is een ‘ramoneur’ nodig waarmee de creosoot van de wand wordt verwijderd.

De Zwitserse methode

Genieten van je kachel of haard en tegelijkertijd het risico op brand verkleinen, kan door te stoken volgens de omgekeerde methode. Dit wordt ook wel de Zwitserse methode genoemd. Deze stookmethode zorgt voor minder aanslag in de schoorsteen.
Ga als volgt te werk:

• Open de luchttoevoer van je kachel.
• Leg in de lengterichting grote blokken hout
• Dwars erbovenop leg je blokken van dezelfde grootte
• Hier bovenop leg je in de lengterichting blokken van ongeveer drie centimeter dik
• Dwars bovenop de vorige laag leg je weer blokken van ongeveer drie centimeter dik
• Vervolgens plaats je in de lengterichting blokken van twee centimeter dik
• Plaats aanmaakblokjes tussen de laatste twee lagen
• Dek de stapel af met wat sprokkelhout
• Nu kun je de aanmaakblokjes aansteken
• Door het vuur van boven naar onder te geleiden, komen er minder schadelijke stoffen vrij. Houd de luchttoevoer open, ook als het vuur uit is. Pas als de blokken niet meer zichtbaar gloeien, kan de luchttoevoer dicht.

Pas op voor koolmonoxidevergiftiging

Goed onderhoud is niet alleen belangrijk om schoorsteenbrand tegen te gaan, maar ook om koolmonoxidevergiftiging te voorkomen. Wanneer een schoorsteen verstopt raakt door een vogelnest, specie of stenen is er te weinig of geen ‘trek’ meer. Trek is een natuurkundig effect dat ervoor zorgt dat de rook in een schoorsteen omhoog beweegt. Als er geen trek is, slaat de rook terug in de kamer. Hierdoor ontstaat er risico op koolmonoxidevergiftiging. Plaats daarom in de ruimte van de haard of de kachel een CO-melder aan het plafond.